Antygona - Sofokles | Streszczenia i opracowania lektur

TYREZJASZ

Czynisz to, kiedy mi kłamstwo zarzucasz.

KREON

Bo cech wasz cały łapczywy na zyski.

TYREZJASZ

A ród tyranów w mętach chciwie łowi.

KREON

Wiesz, że ty pana twojego obrażasz?

TYREZJASZ

Wiem, bo ja tobie gród ten zachowałem.

KREON

Mądry ty wróżbiarz, lecz oddany złemu.

TYREZJASZ

Tyś gotów wydrzeć mi z wnętrza tajniki.

KREON

Wyruszysz ty z nimi, byle nie dla zysku.

TYREZJASZ

Że ty stąd zysku nie uszczkniesz, to myślę.

KREON

Bacz, że zamysłów moich nie stargujesz.

TYREZJASZ

Wiedz więc stanowczo, że nim słońce tobie

Wielu dokona kołowych obrotów,

Płód z twoich własnych poczęty wnętrzności

Jak trupa oddasz w zamianę za trupy;

Za to, że z światła strąciłeś do nocy,

Zamknąłeś życie haniebnie w grobowcu,

A tu na ziemi zmarłe trzymasz ciało,

Które się bóstwom należy podziemnym.

Nie masz żadnego ty nad zmarłym prawa

Ni światła bogi, którym gwałt zadajesz.

Za to czyhają Hadesa i bogów

Mściwe i zgubą grożące Erynie,

By cię w podobnym pogrążyć nieszczęściu.

Poznasz ty wkrótce, czy ja przekupiony

Tak mówię, w krótkim pokażą to czasie

Mężczyzn i niewiast w twoim domu jęki.

A wszelkie miasto przeciw tobie stanie,

W którym psy strzępy zbezcześciły trupów,

Zwierzęta dzikie i ptactwo, roznosząc

Wstrętne po świętych zaduchy ogniskach.

Takimi strzały ja, ciężko zelżony,

Godzę jak łucznik z gniewem w twoje serce

I tak celuję, że ostrze poczujesz.

O, chłopcze, wiedźże mnie teraz do domu,

By on na młodszych swe gniewy upuścił,

A lepiej odtąd miarkował się w słowie

I myśl mu lepsza zajaśniała w glowie.

TYREZJASZ odchodzi

Przodownik CHÓRu

O władco, poszedł on po wróżbie strasznej.

A wiem to, odkąd mi czarne siwizną

Starość na głowie posrebrzyła włosy:

Fałszu on nigdy nie zwiastował miastu.

KREON

Ja też wiem o tym i trwoga mną miota.

Ustąpić ciężko, a jeśli się oprę,

To łatwo klęska roztrąci mą czelność.

Przodownik CHÓRu

Synu Menoika, rozwagi ci trzeba.

KREON

Cóż tedy czynić? Mów, pójdę za radą.

Przodownik CHÓRu

Idź i wyprowadź dziewkę z ciemnej groty,

A grób przygotuj dla ciała, co leży.

KREON

Radzisz i mniemasz, że ja mam ustąpić?

Przodownik CHÓRu

O, jak najprędzej, mój książę, bo chyżo

Kaźń bogów ludzki pochwyci nierozum.

KREON

Ciężkie to, ale każę milczeć sercu;

Cofnę się, trudno z koniecznością walczyć.

Przodownik CHÓRu

Idź, sam to uczyń, nie zwalaj na innych.

KREON

Idę sam, zaraz; a wy moi słudzy,

Wziąwszy topory pośpieszcie pospołem

Na miejsce widne, gdzie nagi trup leży.

Ja, że zmieniłem me dawne zamysły,

Com sam namotał, sam teraz rozwiążę.

Najlepiej może działa, kto do zgonu

Praw istniejących przestrzega zakonu.

Wychodzi w towarzystwie służby

CHÓR

Wieloimienny, coś z Kadmosa domu

Przysporzył chwały dziewczynie,

Synu ty Zeusa, pana burz i gromu!

W italskiej ziemi twoje imię słynie,

A i w Eleuzis, o synu Semeli,

Roje cię sławią czcicieli.

Bakchosie, w Tebach ty dzierżysz stolice,

Kędy Ismenos ciche wody toczy;

Szałem twym tchnące pląsają dziewice,

Pieniem rozbrzmiewa gród smoczy.

Widnyś ty w łunie jarzących kagańców,

Gdzie Parnas szczytem dwugłowym wystrzela,

Gdzie zdrój Kastalii i swawolnych tańców

Koryku nimfy zawodzą wesela.

W górach nysejskiej Eubei

W spowitej bluszczem mkniesz kniei,

Potem z tych brzegów, gdzie bujne winnice,

Zwrócisz swe kroki ku Tebom;

Pieśni cię chwały wiodą przez ulice

I brzmią radośnie ku niebom.

Gród ten nad wszystkie czcisz grody na świecie

Wraz z matką twoją ciężarną od gromu;

Kiedy więc brzemię nieszczęścia nas gniecie

Pełnego cierpień i sromu,

Przybądź z Parnasu ku naszej obronie

Lub przez wyjące mórz tonie.

Ty, co przodujesz wśród gwiazd korowodu,

Pieśniom przewodzisz wśród mroczy,

Zawitaj, synu Zeusowego rodu!

Niechaj cię zastęp naksyjskich otoczy

Tyjad, co w szale od zmierzchu do rana

Tańczą i w tobie czczą pana.

Wchodzi POSŁANIEC

POSŁANIEC

O Kadma grodu, domu Amfiona

Mieszkańcy! Życia człowieka nie śmiałbym

Ani wysławiać, ni ganić przenigdy:

Bo los podnosi i los znów pogrąża

Bez przerwy w szczęście ludzi i w nieszczęścia,

A nikt przyszłości wywróżyć niezdolny.

Tak Kreon zdawał się godnym podziwu,

On, co wyzwolił tę ziemię od wrogów

I jako władca jedyny nad krajem

Rządził, potomstwem ciesząc się kwitnącym.

A dziś to wszystko - stracone. Bo radość

Jeśli w człowieku przygaśnie, to trzymam,

Że on nie żyje, lecz żywym jest trupem.

Gromadź bogactwa do woli w twym domu,

Świeć jako władca na zewnątrz: gdy cieszyć

Tym się nie można, to reszty tych skarbów

Ja bym nie nabył za dymu cień marny.

Przodownik CHÓRu

Jakąż ty znowu wieść niesiesz złą księciu?

POSŁANIEC

Skończyli... Śmierci ich winni, co żyją.

Przodownik CHÓRu

Któż to mordercą, któż poległ? O, rzeknij!

POSŁANIEC

HAIMON nie żyje, we własnej krwi broczy.

Przodownik CHÓRu

Z ojca czy z własnej zginąłże on ręki?

POSŁANIEC

W gniewie na ojca mordy sam się zabił.

Przodownik CHÓRu

Wróżbito, jakżeś czyn trafnie określił!

POSŁANIEC

W tym rzeczy stanie dalszej trza narady.

Przodownik CHÓRu

Lecz otóż widzę biedną Eurydykę,

Żonę Kreona; albo się przypadkiem

Pojawia, albo słyszała o synu.

Z pałacu wychodzi EURYDYKA

EURYDYKA

Starcy, rozmowy waszej dosłyszałam

Właśnie, gdym z domu wybiec zamierzała,

By do Pallady z modłami się zwrócić.

I właśnie drzwi odmykam zasuwki,

By je roztworzyć, gdy nagle nieszczęsna

Wieść uszy rani; więc padłam, zemdlona

Z trwogi, w objęcia mych wiernych służebnic.

Powtórzcie tedy, co ta wieść przynosi;

W złym doświadczona, wysłucham słów waszych.

Antygona - część 8